Askeri Kariyer
Osman Nuri Paşa, 1832 yılında Tokat'ta doğdu. Harp Okulu'nu başarıyla tamamlamasının ardından Osmanlı ordusunun çeşitli cephelerinde görev yaptı. Karadağ, Bosna, Sırbistan ve Girit'teki harekâtlarda tecrübe edinen Osman Paşa, askerlik kariyerinin her aşamasında cesur ve kararlı tutumunun simgesi oldu. Sırbistan seferindeki başarısıyla dikkat çeken Osman Paşa, 93 Harbi'ne kolordu komutanı rütbesiyle girdi. Savaşın kaderini değiştirecek görev ona Plevne'de verildi.
Plevne Müdafaası
Temmuz 1877'de Osman Paşa, emrindeki yaklaşık 15.000 kişilik kuvvetle Plevne'ye girdi ve tarihi bir savunma hazırlığına başladı. Şehrin çevresine inşa ettirdiği tahkimatlar, Rus topçusuna karşı son derece etkili oldu. Rusların Temmuz ve Ağustos 1877'deki taarruzları büyük kayıplarla püskürtüldü; Rus kuvvetleri on binlerce asker kaybetti. Dünya basınında Plevne, cesaret ve kararlılığın sembolüne dönüştü. İngiliz ve Fransız gazeteleri Osman Paşa'nın savunmasını ayrıntılı haberlerle kamuoyuna duyurdu.
Kuşatma ve Teslim
Rus Başkomutanı Grandük Nikola önderliğindeki kuvvetler, Plevne'yi tüm yönlerden kuşatarak ikmal yollarını kesti. Aralık 1877'ye gelindiğinde garnizondaki erzak, ilaç ve cephane büyük ölçüde tükenmişti. Osman Paşa, 10 Aralık'ta kalan kuvvetleriyle çıkış denemesine girişti. Kanlı bir çarpışmanın ardından bacağından ağır biçimde yaralanan Osman Paşa teslim oldu. Rus Büyük Dükü, yaralı Osmanlı komutanına kılıcını iade etti; bu jest tarih kitaplarına geçti. Teslim günü bile düşman cephesinde saygı ve takdirle karşılanan Osman Paşa, ayrı bir savaşçı onuru kazanmıştı.
Mirası
Savaş sonrası serbest bırakılan Osman Paşa İstanbul'a döndü ve büyük bir coşkuyla karşılandı; Gazi unvanıyla onurlandırıldı. Sultan II. Abdülhamid döneminde Seraskerlik görevine getirildi ve 1900'deki ölümüne kadar etkin bir askeri figür olarak kaldı. Plevne savunması, Osmanlı ve Türk askeri tarihinde derin bir yer tutmaktadır. Bugün Bulgaristan'da Pleven şehrinde Osman Paşa ve Plevne müdafaasına ait bir müze ve anıt bulunmakta; Türkiye'de ise pek çok cadde ve okul onun adını taşımaktadır.