Osmanlı-Habsburg Gerginliği ve Belgrad Barışı Sonrası Denge

Belgrad'dan Kaynarca'ya: Osmanlı-Avusturya İlişkilerinin İni Çıkışlı Yarım Yüzyılı

1739 Belgrad Antlaşması, Osmanlı-Habsburg ilişkilerinde uzun süreli görece bir denge kurdu. Avusturya, antlaşmayla Pasarofça'da aldığı büyük toprak kazanımlarından vazgeçmek zorunda kaldı ve Osmanlı sınırı Sava-Tuna hattına çekildi. Bu denge, 1787'de Rusya ile başlayan yeni savaşa Avusturya'nın da dahil olmasına kadar sürdü. Yarım yüzyıl boyunca iki imparatorluk açık çatışmaya girmedi; ama Balkanlar'daki nüfuz mücadelesi, ticaret gerginlikleri ve sınır anlaşmazlıkları hiç sona ermedi. 1787'de Avusturya'nın tekrar savaşa katılması, Osmanlı Devleti'ni iki büyük Avrupa gücüyle eş zamanlı mücadeleye sürükledi.

Belgrad Antlaşması, 18. yüzyılın ortasında Osmanlı-Avusturya ilişkilerini görece istikrara kavuşturdu. İki imparatorluk, yaklaşık elli yıl boyunca büyük bir silahlı çatışmadan kaçındı. Bu süreç hem Osmanlı hem de Habsburg tarafında iç sorunlarla ve üçüncü devletlerle olan gerginliklerle doluydu.

1787'de Rusya ile yeniden savaşa giren Osmanlı Devleti, Avusturya'nın da ittifak çerçevesinde savaşa dahil olmasıyla iki cepheyle yüzleşmek zorunda kaldı. Yâş yakınlarında Avusturya ordusunu geri püskürten Osmanlı kuvvetleri, Rus cephesindeki ağır kayıpları dengeleyemedi. Bu deneyim, Osmanlı savunma stratejisinin tek cephede bile zor baş ettiği, iki cephede neredeyse imkânsızlaştığının açık kanıtıydı.

Diğer isimleri: Osmanlı-Avusturya ilişkileri, Habsburg-Osmanlı dengesi