Koca Ragıp Paşa

Şair Sadrazam: III. Mustafa'nın Akıl Hocası ve Savaşa Karşı Son Set

Koca Ragıp Paşa, Osmanlı tarihinin en çok yönlü devlet adamlarından biridir: aynı zamanda Divan edebiyatının büyük şairlerinden sayılır. III. Osman'ın son sadrazamı olarak göreve başladı, III. Mustafa tahta çıkınca da makamında kaldı. Rusya'ya karşı savaşın erkenden açılmasına karşı çıktı; "Ordumuza nizam verilmeden savaşa girilmemeli" diye ısrarla uyardı. Padişahın Rusları durdurmak için savaş isteğini frenleyen Ragıp Paşa, 1763'te vefat etti. Ölümünün ardından geriye kalan tek şey onun haklılığını kanıtlayan tarihti: 1768'de açılan savaş, tam da onun öngördüğü felaketi getirdi.

Koca Ragıp Paşa, hem divan edebiyatında hem de devlet yönetiminde ender görülen bir sentez sundu. Şiirlerinde toplumsal hiciv ve felsefi derinlik bir aradaydı; devlet işlerinde ise pratik hesap ve uzun vadeli stratejik düşünce öne çıkıyordu.

Sadrazamlığı döneminde Osmanlı Devleti'nin askeri yetersizliğini açıkça görüyordu. Bu nedenle Rusya ile büyük bir savaştan kaçınmayı devlet politikası olarak benimsedi. Padişahla zaman zaman gerilim yaşadı; ancak III. Mustafa onun değerini bildi ve makamından uzaklaştırmadı. 1763'teki ölümü, devlet için telafi edilemeyecek bir kayıp oldu. Yerine gelen sadrazamlar ne onun vizyonuna ne de otoritesine sahip değildi.

Diğer isimleri: Koca Ragıp Paşa, Mehmed Ragıp Paşa