Küçük Kaynarca Antlaşması, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nı sona erdiren ve Osmanlı Devleti'nin imzaladığı en ağır belgelerden biridir. I. Abdülhamid'in tahta çıkışından yalnızca altı ay sonra imzalanan antlaşma; Kırım Hanlığı'nın Osmanlı egemenliğinden ayrılmasını, Kılburun, Kerç, Yenikale ve Azak Kalesi'nin Rusya'ya bırakılmasını, Rus gemilerinin Boğazlardan serbestçe geçiş hakkı kazanmasını ve Osmanlı Devleti'nin 750 milyon akçe savaş tazminatı ödemesini hükme bağladı. Daha da önemlisi antlaşma, Rusya'ya Osmanlı topraklarındaki Ortodoks Hristiyanlar üzerinde koruyuculuk hakkı tanıdı — bu madde, ilerleyen yüzyıllarda Osmanlı iç işlerine yapılacak müdahalelerin kılıfını hazırladı.
Küçük Kaynarca, Tuna kıyısındaki küçük bir kasabadır; ama Osmanlı tarihinde taşıdığı anlam son derece büyüktür. III. Mustafa'nın son günlerinde başlayan barış müzakereleri, I. Abdülhamid'in tahta çıkmasından altı ay sonra bu antlaşmayla sonuçlandı.
Antlaşmanın en ağır maddesi Kırım meselesiydi: 1475'ten bu yana Osmanlı himayesindeki Kırım Hanlığı "bağımsız" ilân edildi. Rusya bu sahte bağımsızlıktan yararlanarak 1783'te Kırım'ı doğrudan ilhak etti. Ortodoks koruyuculuğu maddesi ise daha uzun vadeli bir tehdit oluşturdu; 1853'te Kırım Savaşı'nın açılmasına zemin hazırlayan maddelerden biri bu oldu.
